تزریق روغن سیلیکون در چشم یک روش جراحی پیشرفته در جراحی شبکیه و ویتره است که معمولاً همراه با ویترکتومی (برداشت زجاجیه) انجام میشود و هدف آن ایجاد یک تامپوناد داخلی پایدار برای چسباندن و تثبیت شبکیه است.
روغن سیلیکون مادهای شفاف و نسبتاً بیاثر است که با پر کردن فضای داخلی چشم و اعمال فشار ملایم، شبکیه جدا شده را به دیواره خلفی چشم میچسباند و مانع تجمع مجدد مایع زیر شبکیه میشود.
در موارد جداشدگیهای پیچیده شبکیه، پارگیهای وسیع، پرولیفراتیو ویترورتینوپاتی (PVR) و برخی موارد دیابتیک، استفاده از روغن سیلیکون نسبت به گاز، ثبات طولانیمدتتری برای شبکیه فراهم میکند.
برخلاف گاز که طی چند هفته جذب میشود، روغن سیلیکون میتواند چندین ماه در چشم باقی بماند و همین ماندگاری طولانی، آن را به گزینهای مناسب در جداشدگیهای پیچیده و پرریسک تبدیل کرده است.
تزریق روغن سیلیکون زمانی توصیه میشود که خطر جداشدگی مکرر یا آسیب دائمی شبکیه بالاست و روشهای سادهتر مانند لیزر یا تزریق گاز احتمال موفقیت کافی ندارند.
از مهمترین موارد استفاده میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
همچنین در بیماران دیابتی با رتینوپاتی شدید، مواردی از جداشدگی تراکشنی، یا کسانی که نیاز به سفر هوایی زودهنگام بعد از جراحی دارند، انتخاب روغن سیلیکون بر گاز ترجیح داده میشود.
بررسی دقیق وضعیت عمومی بیمار، بیماریهای زمینهای (دیابت، گلوکوم، التهابهای مزمن چشمی) و شرایط شبکیه قبل از عمل، برای انتخاب صحیح این روش ضروری است.
عمل تزریق روغن سیلیکون تقریباً همیشه در قالب ویترکتومی سهپورتی پارسپلانای مدرن انجام میشود و در مراکز مجهز، با میکروسکوپ و سیستم تصویربرداری وسیع میدان صورت میگیرد.
مراحل کلی عمل به صورت زیر است:
در ادامه، زجاجیه برداشته میشود تا دسترسی کامل به شبکیه فراهم گردد و هرگونه کانون کشش، خونریزی یا بافت فیبروواسکولار حذف شود.
پس از صاف کردن شبکیه و ترمیم پارگیها با لیزر اندورتینال یا کرایوتراپی، روغن سیلیکون با ویسکوزیته مناسب بهعنوان تامپوناد طولانیمدت وارد حفره زجاجیه شده و فضای داخلی چشم را پر میکند.
در پایان عمل، برشها بسته شده و فشار داخل چشم تنظیم میشود و معمولاً پانسمان سبک روی چشم قرار میگیرد؛ دقت در این مراحل برای پیشگیری از عوارضی مانند فشار بالای چشم یا نشت، بسیار حیاتی است.
روغن سیلیکون و گاز هر دو برای «تامپوناد داخلی» و کمک به چسبیدن شبکیه به کار میروند، اما ویژگیها و اندیکاسیونهای متفاوتی دارند.
یکی از تفاوتهای عملی مهم، موضوع «وضعیت سر» است؛ در درمان با گاز بیمار باید روزها در وضعیت خاصی (مثلاً رو به شکم) قرار بگیرد تا حباب گاز روی ناحیه پارگی قرار گیرد، درحالیکه روغن سیلیکون نیاز به محدودیتهای شدید وضعیتی ندارد و این موضوع برای سالمندان یا بیماران ناتوان مزیت مهمی است.
همچنین در حضور گاز، سفر هوایی و صعود به ارتفاع خطرناک است، اما با روغن سیلیکون این محدودیت به مراتب کمتر است، هرچند همیشه باید طبق نظر جراح عمل شود.
روغن سیلیکون بهطور معمول بین ۳ تا ۶ ماه پس از جراحی در چشم باقی میماند، اما این بازه بسته به شدت آسیب، پایداری شبکیه و تصمیم جراح میتواند کوتاهتر (چند هفته) یا تا حدود یک سال نیز باشد.
در مطالعات روی موارد PVR، روغن سیلیکون اغلب حدود ۴ تا ۸ ماه در چشم باقی مانده و سپس طی ویترکتومی کوتاه تخلیه شده است، بهطوریکه در بسیاری از بیماران بعد از تخلیه، شبکیه همچنان متصل باقی مانده و نتایج آناتومیک بسیار خوب گزارش شده است.
ماندن طولانیمدت روغن سیلیکون (بیش از حد لازم) خطر عوارضی مانند افزایش فشار چشم، آب مروارید و کراتوپاتی را افزایش میدهد و به همین دلیل، بعد از تثبیت شبکیه، تخلیه بهموقع توصیه میشود.
بهترین زمان تخلیه کاملاً فردمحور است و براساس وضعیت شبکیه، وجود PVR، وضعیت قرنیه و عصب بینایی و نیز سطح خطر جداشدگی مجدد، توسط جراح تعیین میشود.
رعایت دقیق مراقبتهای بعد از عمل، نقش اساسی در کاهش عوارض و حفظ بینایی دارد.
مهمترین توصیهها عبارتند از:
همچنین، کنترل منظم فشار چشم (IOP) در ویزیتهای بعد از عمل ضروری است، زیرا افزایش فشار میتواند بدون درد شدید اتفاق بیفتد و در صورت تأخیر، به عصب بینایی آسیب بزند.
حضور بهموقع در ویزیتهای کنترلی، گزارش هرگونه درد، کاهش دید، قرمزی شدید یا ترشح غیرطبیعی به پزشک و پرهیز از شنا یا تماس چشم با آب آلوده، از ارکان مهم مراقبت بعد از عمل هستند.
مانند هر جراحی پیچیده، تزریق روغن سیلیکون نیز میتواند با عوارضی همراه باشد، گرچه در صورت انجام توسط جراح باتجربه و پیگیری مناسب، احتمال بروز و شدت عوارض کاهش مییابد.
از عوارض شایع گزارششده در مقالات میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
در برخی بیماران، کاهش دید موقت یا حتی کاهش دید بدون علت واضح (unexplained visual loss) در طول دوره حضور روغن یا بعد از تخلیه گزارش شده است که هنوز علت دقیق آن در همه موارد مشخص نیست.
علائم هشداردهندهای مانند درد شدید یا ناگهانی، کاهش ناگهانی بینایی، قرمزی همراه با تورم و ترشح، حساسیت شدید به نور یا مشاهده سایه/پرده در میدان دید، نیازمند مراجعه فوری به چشمپزشک یا جراح شبکیه است.
وجود روغن سیلیکون داخل چشم معمولاً باعث تغییر کیفیت دید میشود؛ بسیاری از بیماران تاری، اعوجاج یا کاهش وضوح را تجربه میکنند که ناشی از تفاوت ضریب شکست روغن نسبت به زجاجیه طبیعی و تغییر مسیر نور است.
با این حال، نسبت به گاز، دید نسبی در طول دوره حضور روغن اغلب بهتر و پایدارتر است و بیمار میتواند تا حدی فعالیتهای روزمره سبک را انجام دهد، درحالیکه در حضور گاز، دید تا جذب کامل حباب، بسیار محدودتر است.
پس از تخلیه روغن سیلیکون، در صورت اتصال پایدار شبکیه و نبود عوارض جدی، بخش قابلتوجهی از بیماران بهبود دید را تجربه میکنند؛ در برخی مطالعات، حدود نیمی از بیماران به دید ۲۰/۲۰۰ یا بهتر رسیدهاند، هرچند نتیجه نهایی بهشدت به وضعیت اولیه شبکیه بستگی دارد.
در عین حال، باید توجه داشت که در مواردی با آسیب شدید شبکیه یا عصب بینایی، حتی با جراحی موفق و تخلیه درستزمان، امکان برگشت کامل دید وجود ندارد و هدف اصلی، حفظ ساختار چشم و جلوگیری از نابینایی کامل است.
اگرچه تزریق و تخلیه روغن سیلیکون معمولاً توسط جراح فوقتخصص شبکیه انجام میشود، ولی پیگیری دقیق وضعیت بینایی، عینکنویسی، پایش عوارض و ارزیابی عملکردی بینایی بعد از عمل، نقش کلیدی کلینیک تخصصی اوپتومتری چشم دکتر اسهرلوس را پررنگ میکند.
در کلینیک تخصصی اوپتومتری چشم دکتر اسهرلوس امکان انجام تستهای دقیق بینایی، تعیین نمره عینک بعد از جراحی، بررسی میدان دید و در صورت لزوم ارجاع هدفمند به جراح شبکیه برای مداخله مجدد وجود دارد.
بیماران دارای روغن سیلیکون در چشم یا افرادی که اخیراً تخلیه روغن انجام دادهاند، نیازمند معاینههای منظم برای تشخیص زودهنگام مشکلاتی مثل افزایش فشار چشم، تغییرات قرنیه یا کاهش عملکردی دید هستند؛ کلینیک تخصصی اوپتومتری چشم دکتر اسهرلوس با تمرکز بر این نوع بیماران، میتواند همراهی مطمئن در مسیر حفظ بینایی باشد.
اگر دچار جداشدگی شبکیه بودهاید، در چشم خود روغن سیلیکون دارید یا اخیراً عمل تخلیه روغن انجام دادهاید، تأخیر در معاینه پیگیری میتواند ریسک عوارض غیرقابلبرگشت را افزایش دهد.
برای ارزیابی دقیق وضعیت دید، چک فشار چشم، تنظیم عینک و پایش هرگونه علامت هشداردهنده، پیشنهاد میشود هرچه زودتر با کلینیک تخصصی اوپتومتری چشم دکتر اسهرلوس تماس بگیرید و وقت معاینه تخصصی رزرو کنید.
در وبسایت asharlous.com امکان مشاهده اطلاعات کامل کلینیک تخصصی اوپتومتری چشم دکتر اسهرلوس و روشهای نوبتگیری فراهم است و میتوانید بر اساس زمان آزاد خود، برای معاینه حضوری یا پیگیری پس از جراحی شبکیه اقدام کنید.
با رزرو نوبت در کلینیک تخصصی اوپتومتری چشم دکتر اسهرلوس، یک تیم مجرب در کنار شما خواهد بود تا با ارزیابی دقیق و علمی، خطر عوارض بعد از تزریق یا تخلیه روغن سیلیکون را کاهش داده و بهترین شانس برای حفظ بینایی شما فراهم شود.
تزریق روغن سیلیکون در چشم, عمل ویترکتومی و روغن سیلیکون, عوارض روغن سیلیکون چشم, مدت ماندگاری روغن سیلیکون, تخلیه روغن سیلیکون از چشم, جداشدگی شبکیه و روغن سیلیکون, تفاوت گاز و روغن سیلیکون, افزایش فشار چشم بعد از جراحی شبکیه, آب مروارید بعد از روغن سیلیکون, مراقبت بعد از عمل شبکیه, علائم خطر بعد از تزریق روغن سیلیکون, تأثیر روغن سیلیکون بر بینایی, درمان جداشدگی پیچیده شبکیه, گلوکوم بعد از ویترکتومی, کلینیک تخصصی اوپتومتری چشم دکتر اسهرلوس, معاینه بعد از جراحی شبکیه, بهترین زمان تخلیه روغن سیلیکون, رتینوپاتی دیابتی و ویترکتومی, مراقبت تخصصی بینایی بعد از جراحی چشم
9 آبان 1402
بهترین روشهای درمان در ضعیفی شدید چشم: عینک یا لنز تماسی؟
29 آذر 1404
این مقاله جامع به بررسی لنز اسکلرال به عنوان راهحل پیشرفته برای درمان قوز قرنیه (کراتوکونوس)، خشکی چشم شدید و آستیگماتهای نامنظم میپردازد. در این مطلب، قیمت بهروز ۱۴۰۴، مراحل تجویز تخصصی در کلینیک دکتر اسهرلوس تهران و مقایسه انواع...
2 آذر 1402
ارتباط قوزقرنیه و کمبود ویتامین دی (D)
تمامی حقوق این مجموعه متعلق به دکتر امیر اسهرلوس است.
سئو وبسایت: تیم تولید محتوای پیکسچر
