آیا می‌توان پیرچشمی را به تعویق انداخت یا از آن جلوگیری کرد؟

آیا مقابله با پیرچشمی امکان‌پذیر است؟

دکتر امیر اسهرلوس

پیرچشمی یا پرسبایوپی به حالتی گفته می‌شود که بینایی چشم بعد از ۴۰ سالگی به طور تدریجی برای دیدن فاصله‌های نزدیک دچار مشکل می‌شود. دلیل پیرچشمی این است که قدرت انعطاف عدسی داخل چشم برای تغییر شکل و فوکوس کردن فاصله‌های نزدیک کاهش می‌یابد. این به این خاطر است که عدسی چشم با گذر عمر سفت‌تر می‌شود و خاصیت ارتجاعی خود را از دست می‌دهد و نمی‌تواند برای واضح کردن فاصله‌های نزدیک تطابق کند و دید را واضح کند. عدسی چشم در سنین زیر ۴۰ سال با فرمان مغز، برای هر فاصله‌ای که ما نگاه می‌کنیم سریع فوکوس می‌کند و آن فاصله را واضح می‌کند که این فرایند تطابق نامیده می‌شود و با تغییر انحنا و در واقع با تغییر تحدب عدسی انجام می‌گیرد. حال با سفت شدن تدریجی مواد سازندۀ عدسی چشم – که به آن کریستالین لنز گفته می‌شود – قدرت تطابق چشم کمتر و کمتر می‌شود و باعث می‌شود فرد در دیدن فاصله‌های نزدیک دچار مشکل شود.

همانطور که توضیح داده شد پیرچشمی یک امر طبیعی وابسته به سن است که برای همه اتفاق می‌افتد‌. ممکن است یک نفر در ۳۹ سالگی متوجه آن شود ولی یک نفر در ۴۳ سالگی وجود آن را درک کند که این تفاوت در سن شروع پیرچشمی به عواملی از جمله سبک زندگی افراد، سلامت روحی افراد، قد و قامت و حتی عادت‌های مطالعه و غیره بستگی پیدا می‌کند. برای مثال افرادی قد و قامت کوتاه دارند چون دست‌های کوتاهی نیز دارند معمولاً موبایل و کتاب را نزدیک‌تر از افراد بلندقامت نگه می‌دارند و طبیعی است که زودتر پیرچشمی را درک می‌کنند. بنابراین فقط یکی دو سال تأخیر و تقدم ممکن است داشته باشد ولی بالاخره برای همه اتفاق می‌افتد و باید بگویم پیرچشمی شتری است که در چشم همه می‌خوابد!

برخی افراد ممکن است خیلی دیرتر علائم پیرچشمی را نشان بدهند یا خیلی دیر نیاز به عینک نزدیک پیرچشمی پیدا کنند این قضیه به این مفهوم نیست که دچار پیرچشمی نشده‌اند بلکه به این مفهوم است که یکسری عوامل باعث شده است نشانه‌های پیرچشمی مخفی بماند. برای مثال کسانی که در یک چشم خود دچار نزدیک‌بینی باشند (نمره منفی در نسخه عینک) یا افرادی که مردمک چشم‌شان خیلی تنگ باشد ممکن است خیلی دیرتر متوجه پیرچشمی شوند چرا که دید نزدیک به کمک این عوامل تا حدود زیادی جبران می‌شود و کاهش دید ناشی از پیرچشمی کمتر خود را نشان می‌دهد.

همانطور که توضیح داده شد تنها عامل اصلی در رخداد پیرچشمی افزایش سن است. بنابراین تنها عاملی که می‌تواند پیرچشمی را متوقف کند، متوقف کردن سن خواهد بود که احتمالا با کشف کیمیای جوانی امکان پذیر شود و لاغیر! برخی عوامل ممکن است شروع پیرچشمی را کمی به تعویق بیندازد. داشتن سبک زندگی سالم، رژیم غذایی مناسب خصوصاً رژیم غذایی مدیترانه‌ای، آرامش روحی و‌ آسایش روانی در خانواده و قد و قامت بلند می‌تواند از این عوامل باشه که البته تاثیر همه اینها قطعاً بیشتر از دو سه سال نمی‌تواند باشد و بالاخره بروز می‌کند. البته پرواضح هست افرادی که نیازهای بینایی دقیق در فاصله‌های نزدیک ندارند و اهل مطالعه و موبایل و کامپتوتر نیستند قطعاً بسیار دیرتر متوجه شروع پیرچشمی خواهند شد چون اصلا نیاز دید نزدیک ندارند. از این گروه می‌توان به کشاورزان و دیگر مشاغلی اشاره کرد که عمدتاً با فاصله‌های میانی و دور سرکار دارند اشاره کرد.

واژگان کلیدی این مقاله:
پیرچشمی، پرسبایوپی، عینک نزدیک، عینک مطالعه، نزدیک بینی، عینک تدریجی، عینک دو دید، دوربینی، پیری، درمان پیرچشمی، قطره پیرچشمی، اصلاح پیرچشمی