سبد خرید

خواندن نسخه عینک: راهنمای کامل SPH، CYL، AXIS به زبان ساده

دسته‌بندی

آخرین مقالات

برچسب‌ها

ارتباط با ما

خواندن نسخه عینک: راهنمای کامل SPH، CYL، AXIS به زبان ساده
۱۶ آبان ۱۴۰۴
سردبیر
182

👓 خواندن نسخه عینک: راهنمای کامل SPH، CYL، AXIS به زبان ساده


🔍 مقدمه

اگر تا به حال از چشم‌پزشک یا اپتومتریست نسخه عینک گرفته‌اید، احتمالاً با برگه‌ای روبه‌رو شده‌اید که پر از عدد، علامت مثبت و منفی، و واژه‌هایی مانند SPH، CYL، AXIS یا ADD است.
در نگاه اول ممکن است این نوشته‌ها شبیه معما باشند، اما در واقع تمام این اطلاعات دقیقاً مشخص می‌کنند چه نوع عدسی برای دید بهتر شما مناسب است.

در این مقاله یاد می‌گیرید چگونه نسخه عینک خود را بخوانید، معنی هر عدد و علامت را بفهمید، و هنگام خرید عینک جدید (حضوری یا اینترنتی) انتخاب درستی داشته باشید.


🧾 بخش اول: اجزای اصلی نسخه عینک

👁️ ۱. OD، OS و OU

  • OD (چشم راست)
  • OS (چشم چپ)
  • OU (هر دو چشم)

در نسخه عینک معمولاً ابتدا اطلاعات چشم راست (OD) و سپس چشم چپ (OS) نوشته می‌شود. این علامت‌ها از واژه‌های لاتین گرفته شده‌اند.


🔢 ۲. SPH یا Sphere – قدرت کروی عدسی

این عدد نشان می‌دهد چشم شما برای دید دور یا نزدیک چه قدرت عدسی نیاز دارد.

  • عدد منفی (–) یعنی نزدیک‌بینی دارید (دید دور شما تار است).
  • عدد مثبت (+) یعنی دوربینی دارید (دید نزدیک شما تار است).
    هرچه عدد از صفر دورتر باشد، قدرت عدسی بیشتر است.

مثال:
اگر نوشته شده باشد “SPH –۲.۰۰” یعنی برای دید دور، عدسی با قدرت منفی ۲ دیوپتر نیاز دارید.


⚙️ ۳. CYL یا Cylinder – مقدار استیگماتیسم

عدد CYL میزان استیگماتیسم چشم را نشان می‌دهد. استیگماتیسم یعنی قرنیه یا عدسی چشم در همه جهت‌ها یکسان نیست و باعث تاری یا کشیدگی تصویر می‌شود.
اگر این قسمت خالی باشد یا “PL” نوشته شده باشد، یعنی استیگماتیسم قابل توجهی ندارید.


🧭 ۴. AXIS – محور استیگماتیسم

AXIS زاویه‌ای بین ۰ تا ۱۸۰ درجه است که جهت استیگماتیسم را نشان می‌دهد.
این عدد به تنهایی قدرت ندارد، بلکه فقط جهت قرارگیری عدسی استیگماتیسم را مشخص می‌کند.

مثال:
“CYL –۱.۰۰ AXIS 180” یعنی عدسی باید استوانه‌ای با قدرت –۱ دیوپتر و محور ۱۸۰ درجه داشته باشد.


🔍 ۵. ADD – عدد افزودنی برای دید نزدیک

ADD معمولاً در نسخه افراد بالای ۴۰ سال دیده می‌شود و به معنی «قدرت اضافی برای دید نزدیک» است.
عدسی‌هایی که دو ناحیه دید دارند (مثل عینک مطالعه یا عدسی تدریجی)، از این عدد استفاده می‌کنند.

مثال:
“ADD +2.00” یعنی عدسی شما برای قسمت پایین (دید نزدیک) دو دیوپتر قدرت بیشتر دارد.


🔺 ۶. Prism – منشور اصلاحی

اگر در نسخه شما عددی در بخش Prism وجود دارد، به معنی آن است که چشم‌ها هماهنگی کامل ندارند و نیاز به تصحیح مسیر نور دارند.
این عدد معمولاً برای افرادی تجویز می‌شود که دچار دوبینی یا انحراف خفیف چشم هستند.


📏 ۷. PD – فاصله بین مردمک‌ها (Pupillary Distance)

PD فاصله بین مرکز دو مردمک چشم است و نقش مهمی در تنظیم دقیق عدسی‌ها دارد.
اگر این عدد اشتباه اندازه‌گیری شود، ممکن است هنگام استفاده از عینک دچار سردرد یا تاری دید شوید.
معمولاً PD بین ۵۸ تا ۶۶ میلی‌متر است و روی نسخه یا برگه تحویل عدسی نوشته می‌شود.


🧮 بخش دوم: تفسیر نسخه عینک با مثال

✳️ مثال ۱

OD: –۲.۰۰
OS: –۱.۲۵

تفسیر:
چشم راست نیاز به عدسی –۲.۰۰ و چشم چپ –۱.۲۵ دارد. استیگماتیسم وجود ندارد.


✳️ مثال ۲

OD: –۱.۵۰ –۰.۷۵ x 90
OS: –۱.۲۵ –۰.۵۰ x 80

تفسیر:
چشم راست: نزدیک‌بینی –۱.۵۰ دیوپتر و استیگماتیسم –۰.۷۵ با محور ۹۰ درجه.
چشم چپ: نزدیک‌بینی –۱.۲۵ و استیگماتیسم –۰.۵۰ با محور ۸۰ درجه.
هر دو چشم دچار استیگماتیسم خفیف هستند.


✳️ مثال ۳

OD: +1.00 ADD +2.00
OS: +0.50 ADD +2.00

تفسیر:
چشم راست برای دید دور +۱.۰۰ و برای دید نزدیک +۲.۰۰ اضافه نیاز دارد.
چشم چپ +۰.۵۰ برای دید دور و همان +۲.۰۰ برای دید نزدیک دارد.
این نسخه مخصوص عدسی‌های دوکانونی یا تدریجی است.


💡 بخش سوم: نکات مهم هنگام خواندن نسخه

🎯 نکته ۱: عدد بزرگ‌تر یعنی عدسی قوی‌تر

هرچه مقدار عددی در ستون SPH یا CYL از صفر دورتر باشد، عدسی قوی‌تر است. مثلاً –۴.۰۰ قوی‌تر از –۱.۵۰ است.

🎯 نکته ۲: مثبت و منفی تفاوت دارند

علامت مثبت یعنی برای دید نزدیک مشکل دارید (دوربینی)،
و علامت منفی یعنی برای دید دور مشکل دارید (نزدیک‌بینی).

🎯 نکته ۳: CYL و AXIS همیشه با هم هستند

اگر استیگماتیسم دارید، هر دو عدد باید نوشته شوند. حذف هرکدام باعث ساخت اشتباه عدسی می‌شود.

🎯 نکته ۴: ADD مخصوص دید نزدیک است

اگر در نسخه شما ADD وجود ندارد، یعنی فقط به عینک دید دور یا تک‌کانونی نیاز دارید.

🎯 نکته ۵: PD را نادیده نگیرید

اگر عینک را آنلاین می‌خرید، حتماً PD را وارد کنید تا عدسی‌ها دقیق در مرکز دید قرار بگیرند.


🛒 بخش چهارم: نکاتی برای خرید عینک براساس نسخه

  1. تمام اطلاعات نسخه را دقیق وارد کنید.
    SPH، CYL، AXIS، ADD و PD را طبق نسخه بنویسید.
  2. اگر نسخه قدیمی است، دوباره معاینه شوید.
    بینایی ممکن است در طول زمان تغییر کند؛ نسخه بیش از یک سال معمولاً اعتبار ندارد.
  3. در خرید اینترنتی، فریم را با قدرت عدسی تطبیق دهید.
    عدسی‌های با شماره بالا بهتر است روی قاب‌های کوچکتر و سبک‌تر نصب شوند تا ضخامت و وزن کاهش یابد.
  4. از عدسی با پوشش ضدبازتاب (AR) و ضدخش استفاده کنید.
    این پوشش‌ها باعث شفافیت دید و دوام بیشتر عدسی می‌شوند.
  5. در صورت داشتن استیگماتیسم، حتماً از عدسی دقیق سفارشی استفاده کنید.
    کوچک‌ترین خطا در محور یا CYL می‌تواند دید را تار کند.

⚠️ بخش پنجم: اشتباهات رایج و روش درست

❌ اشتباه: فرض یکسان بودن هر دو چشم

در بیشتر نسخه‌ها، هر چشم عدد متفاوتی دارد. استفاده از عدسی مشابه برای هر دو چشم می‌تواند باعث خستگی یا دوبینی شود.

❌ اشتباه: نادیده گرفتن CYL یا AXIS

اگر استیگماتیسم دارید ولی عدسی بدون CYL انتخاب کنید، دید شما واضح نخواهد بود حتی با عدسی جدید.

❌ اشتباه: استفاده از نسخه قدیمی

بینایی با گذر زمان تغییر می‌کند. حتماً هر ۶ تا ۱۲ ماه یک‌بار چشم خود را بررسی کنید.

✅ روش درست

  • نسخه را همیشه همراه داشته باشید.
  • هنگام خرید آنلاین، نسخه را دقیق وارد کنید.
  • از مشاوره اپتومتریست یا کارشناسان فروشگاه معتبر استفاده کنید.

🔍 بخش ششم: تفاوت نسخه عینک و لنز تماسی

نسخه عینک و لنز تماسی شبیه به هم به نظر می‌رسند، اما یکسان نیستند.
در نسخه لنز علاوه بر SPH و CYL، پارامترهایی مانند BC (انحنای پایه) و DIA (قطر لنز) نیز وجود دارد.
به همین دلیل، برای خرید لنز باید نسخه مخصوص لنز از اپتومتریست دریافت کنید.


🧠 جمع‌بندی

خواندن نسخه عینک در ابتدا ممکن است دشوار به نظر برسد، اما اگر بدانید هر قسمت چه معنایی دارد، به راحتی می‌توانید آن را درک کنید:

علامت معنی توضیح کوتاه
OD / OS چشم راست / چپ تعیین سمت چشم
SPH قدرت عدسی نزدیک‌بینی (–) یا دوربینی (+)
CYL استیگماتیسم انحنای نامنظم قرنیه
AXIS محور استیگماتیسم زاویه بین ۰ تا ۱۸۰ درجه
ADD دید نزدیک مخصوص عدسی چندکانونی
PD فاصله بین مردمک‌ها برای تنظیم عدسی‌ها

اکنون می‌توانید با اطمینان نسخه خود را بخوانید، خرید آگاهانه انجام دهید و عینک مناسب انتخاب کنید.


🔑 کلمات کلیدی و عبارات مرتبط با این مقاله

خواندن نسخه عینک، تفسیر SPH CYL AXIS، استیگماتیسم و دوربینی، معنی ADD و PD در نسخه عینک، آموزش انتخاب عدسی عینک، تفاوت نسخه عینک و لنز تماسی، نکات خرید عینک بر اساس نسخه

مقالات مرتبط

جراحی لیزیک چشم در چه سنی مناسب‌تر است؟ ۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۲
عینک‌های چندکانونه، شاهکار تکنولوژی برای درمان پیرچشمی ۱۵ شهریور ۱۴۰۴

عینک‌های چندکانونه، شاهکار تکنولوژی برای درمان پیرچشمی

مروری بر انواع عینک‌های چندکانونه برای درمان پیرچشمی

مقالات ادامه مطلب
تاریخچه پیدایش و تکامل عینک؛ از دوران باستان تا عینک‌های هوشمند امروز ۲۴ آبان ۱۴۰۴

تاریخچه پیدایش و تکامل عینک؛ از دوران باستان تا عینک‌های هوشمند امروز

تاریخچه عینک را از عدسی‌های ابتدایی در تمدن‌های باستانی تا عینک‌های طبی، عینک آفتابی مدرن و عینک‌های هوشمند امروز بررسی می‌کنیم و می‌بینیم این وسیله کوچک چگونه زندگی ما را متحول کرده است. در این چکیده سیر پیدایش و تکامل...

مقالات ادامه مطلب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تمامی حقوق این مجموعه متعلق به دکتر امیر اسهرلوس است.

طراحی وب‌سایت: هورماه