لنز، عینک یا لیزیک؟ کدام مناسب‌تر است؟

لنز یا عینک یا لیزیک: کدام روش برای اصلاح ضعیفی چشم مناسبتر است؟!

سه روش متداول برای اصلاح ضعیفی چشم وجود دارد که شامل عینک، لنزهای تماسی و جراحی های انکساری می باشد. هر کدام از این روش ها یکسری مزیت ها و معایبی دارند که براساس آنها می توان در مورد کارایی نسبی آنها قضاوت کرد. اما اگر در یک کلام به طور کلی بخواهیم از نظر ایمنی و سلامتی چشم مقایسه کنیم قطعا عینک ایمن ترین و سالم ترین روش می باشد و بعد از آن لنزهای تماسی در اولویت قرار می گیرد. جراحی های انکساری از جمله لیزیک، لازک، پی آر کی، اسمایل، فمتو لیزیک و غیره که امروز برای رفع ضعیفی چشم انجام می گیرد به دلیل عوارضی که بالقوه می توانند داشته باشند از نظر ایمنی در اولویت سوم قرار می گیرند. در این مقاله سعی می کنیم به طور اجمالی با یک نگاه علمی این روش ها را مورد مقایسه قرار دهیم.

مهمترین مزیت عینک، بی عارضه بودن آن و سالم بودن آن می باشد. عینک هیچگونه عارضه ای مانند عفونت چشم یا خشکی چشم و غیره که می تواند در روش های دیگر وجود داشته باشه را ایجاد نمی کند بنابراین انتخاب اکثر افراد این است که از عینک استفاده کنند. با تمام مزیت هایی که عینک دارد در برخی از بیماران به دلایل علمی و تخصصی ممکن است عینک چاره ساز مشکل بیمار نباشد و امکان اصلاح ضعیفی چشم با عینک را نخواهیم داشت. برای مثال در افرادی که اختلاف ضعیفی بین دو چشم خیلی زیاد باشد یا افرادی که ضعیفی یا آستیگماتیزم چشمشان خیلی زیاد باشد یا افرادی که دچار مشکلات قرنیه مانند قوز قرنیه باشند در این موارد ممکن است عینک پاسخگوی نیاز بینایی نباشد. در چنین مواردی استفاده از لنزهای تماسی یا روش های جراحی ممکن است به عنوان گزینه های دوم و سوم مطرح شود. قطعا به دلیل عوارض کمتر، لنز تماسی در اولویت خواهد بود.

اگر یک بیمار دچار ضعیفی چشم باشد و امکان استفاده از عینک از نظر تخصصی وجود داشته باشد و بیمار نیز تمایل به عینک زدن داشته باشد قطعا عینک بهترین گزینه است. اما اگر در یک بیمار به هر دلیل تخصصی عینک امکان تجویز نداشته باشد یا اینکه بیمار مطلقا تمایل به استفاده از عینک نداشته باشد لنز تماسی به عنوان جایگزین عینک گزینه ی بعدی خواهد بود. خوشبختانه امروز باتوجه به پیشرفت طراحی انواع لنزهای تماسی هیچگونه محدودیت خاصی برای لنز در بیماران نداریم. برای همه انواع ضعیفی چشم در هر میزانی که باشد لنز قابل تجویز است. حال اگر به هر دلیل لنز نیز مناسب بیمار نباشد و از نظر تخصصی قابل تجویز نباشد یا بیمار تمایلی به استفاده از لنز تماسی نداشته باشد جراحی های انکساری به عنوان آخرین گزینه مطرح می شود. البته امروزه به دلیل پیشرفت های فراوانی که در زمینه لنزهای تماسی اتفاق افتاده است تقریبا در همه بیماران تجویز لنز امکان پذیر است.

جراحی های انکساری که با هدف اصلاح ضعیفی چشم انجام می شوند چند نوع مختلف دارند‌. از این جراحی ها می توان به لیزیک، لازک، فمتو لیزیک، پی آر کی، ترنس پی آر کی، اسمایل و کاشت لنز داخل چشمی اشاره کرد. هر کدام از اینها کارایی خاصی دارند و برای بیماران خاصی می تواند انجام بگیرد. برای مثال برای بیماری که ضعیفی از نوع دوربینی بالا داشته باشد کاشت لنز داخل چشمی ممکن است انجام شود اما لیزیک و جراحی های مشابه آن قابل انجام نیست و اگر انجام هم شود مطلقا نتیجه خوبی نخواهد داشت. این جراحی ها که عمدتا قرنیه را دستکاری می کنند به هر حال باعث ایجاد تغییرات جدی در بافت قرنیه می شوند و همین تغییرات بالاخره عملکرد طبیعی چشم و سیستم بینایی را تحت تاثیر قرار می دهد و عوارضی به دنبال خواهد داشت. این عوارض در خیلی از افراد ممکن است خفیف و قابل تحمل باشد اما در برخی از افراد عوارض قابل توجهی مانند ایجاد اکتازی قرنیه (مشابه قوز قرنیه) دارد که تا آخر عمر بیمار از بینایی خوب محروم می شود. توجه داشته باشیم که در بین این جراحی ها بیشترین میزان عوارض مربوط به کاشت لنزهای داخل چشمی می باشد و مشکلاتی از قبیل امکان عفونت داخل چشمی، کدورت عدسی چشم و آب مروارید، گلوکوم، آسیب های قرنیه و غیره از این دسته می باشد.

جراحی های انکساری برای همه افراد قابل انجام نیست. در خیلی از بیماران با توجه به شرایط سطح چشم، میزان نمره ضعیفی چشم یا حتی بیماریهای عمومی بدن و یا شغلی که دارند این جراحی ها محدودیت خواهد داشت. برای مثال در بیمارانی که دیابت کنترل نشده دارند یا روماتیسم و لوپوس دارند جراحی می تواند عارضه ساز باشد. بیمارانی که خشکی چشم متوسط یا شدید دارند قطعا جراحی مناسب نیست. از طرف دیگر امکان عوارضی که بالقوه در این جراحی ها وجود دارد باعث می شود قبل از فکر کردن به جراحی به عینک و لنزهای تماسی فکر کنیم.

به طور کلی، برای یک بیمار که دچار عیوب انکساری یا همان ضعیفی چشم می باشد در مرحله اول عینک مطرح می شود. اگر شرایط چشمی بیمار طوری باشد که عینک راه حل مناسبی نباشد لنز تماسی برایشان تجویز می شود. در تعداد بسیار محدودی از بیماران به صلاحدید خودشان ممکن است ترجیح دهند جراحی انجام دهند. در این شرایط نیز امکان انجام جراحی بررسی می شود و نوع جراحی انتخاب شده و اقدام می شود.

کلمات کلیدی:
عینک، لنزهای تماسی، جراحی ریفرکتیو، لنز رنگی، جراحی انکساری، لیزیک، لازک، فمتو لیزیک، پی آر کی، ترنس پی آر کی، اسمایل، لنز داخل چشمی