ناخنک چشم یا پتریژیوم یک بافت اضافی و مثلثیشکل است که از قسمت سفیدی چشم (ملتحمه) شروع شده و بهتدریج به سمت قرنیه گسترش مییابد.
این زائده معمولاً بهصورت برجسته، صورتی یا قرمز دیده میشود و بیشتر در سمت داخلی چشم (نزدیک بینی) تشکیل میگردد.
این بیماری خوشخیم است اما اگر رشد کند، ممکن است:
ناخنک یک بیماری چندعاملی است، اما مهمترین دلایل علمی و محیطی آن عبارتاند از:
بزرگترین عامل شناختهشده.
اشعه UV باعث تحریک سطح چشم، التهاب و رشد بافت فیبروواسکولار میشود.
این عوامل سبب خشکی چشم و تحریک ملتحمه میشوند و زمینه رشد بافت ناخنک را فراهم میکنند.
خشکی چشم، آلرژیها یا تحریکات محیطی مداوم میتوانند به التهاب طولانیمدت ملتحمه و در نتیجه ایجاد ناخنک منجر شوند.
در خانوادههایی که سابقه ناخنک دارند، احتمال ابتلا بیشتر است.
مناطقی با تابش زیاد آفتاب، گرد و غبار و رطوبت پایین بیشترین آمار را دارند.
رانندگان یکی از گروههای پرخطر ابتلا به پتریژیوم هستند. دلیلها:
بنابراین استفاده از عینک آفتابی UV برای رانندگان ضروری است.
ناخنک معمولاً بهتدریج رشد میکند و در مراحل اولیه ممکن است بیعلامت باشد.
اما با بزرگتر شدن، علائم زیر ظاهر میشود:
🔸 قرمزی و التهاب چشم
🔸 احساس جسم خارجی (شن و ماسه)
🔸 خارش و سوزش
🔸 خشکی چشم
🔸 اشکریزش
🔸 تاری دید (در مراحل پیشرفته)
🔸 حساسیت به نور
اگر ناخنک وارد قرنیه شود، دید بهصورت جدی آسیب میبیند.
چشمپزشک با چند روش ساده ناخنک را تشخیص میدهد:
جزئیات سطح چشم، میزان التهاب و گسترش زائده بررسی میشود.
برای بررسی تغییر انحنای قرنیه و آستیگماتیسم ناشی از ناخنک.
برای مقایسه رشد ناخنک در معاینات بعدی.
در موارد خفیف تا متوسط، درمان دارویی میتواند علائم ناخنک را کنترل کند اما باعث از بین رفتن آن نمیشود.
داروها رشد ناخنک را متوقف نمیکنند، اما علائم آن را کاهش میدهند.
وقتی ناخنک:
باید جراحی انجام شود.
برداشتن ناخنک + پیوند ملتحمه (Conjunctival Autograft)
این روش کمترین میزان عود را دارد.
جراحی معمولاً با بیحسی موضعی انجام شده و سرپایی است.
عود مجدد در ناخنک شایع است؛ بهخصوص اگر جراحی به روش قدیمی انجام شود.
مراقبتهای پس از عمل نیز بهشدت روی عدمعود تأثیر دارند.
پیشگیری اولین و بهترین راه کنترل ناخنک است:
حلقوی یا Wraparound بهترین مدل برای حفاظت کامل است.
برای درمان کامل و جلوگیری از عود، رعایت نکات زیر ضروری است:
اگر درمان نشود یا پیشرفت کند:
حتی پس از جراحی، در برخی افراد احتمال عود وجود دارد.
ناخنک چشم یک ضایعه خوشخیم اما آزاردهنده است که بیشتر به دلیل نور UV، باد، گرد و خاک و خشکی چشم ایجاد میشود.
رانندگان یکی از گروههای پرخطر هستند و باید از عینک آفتابی استاندارد استفاده کنند.
درمان دارویی برای کنترل علائم مناسب است، اما در موارد پیشرفته تنها جراحی همراه با پیوند ملتحمه نتیجه قطعی دارد.
پیشگیری از تابش UV اصلیترین راه کنترل این بیماری است.
7 دی 1404
کوچک شدن یک چشم نسبت به دیگری میتواند از تفاوتهای طبیعی تا بیماریهای عصبی و چشمی ناشی شود. در این مقاله، علل، علائم هشداردهنده، روشهای تشخیص و درمان تخصصی عدم تقارن چشم بهصورت علمی بررسی شده است.
7 خرداد 1402
چه عواملی باعث ضعیف شدن چشم میشوند؟ بیشتر بخوانید : آیا قوزقرنیه به نابینایی میانجامد؟
14 آبان 1401
نشانههای ضعیفی چشم و بیماریهای چشمی در کودکان
تمامی حقوق این مجموعه متعلق به دکتر امیر اسهرلوس است.
سئو وبسایت: تیم تولید محتوای پیکسچر
